Ses & Dil Teknolojileri

Ses ve dil teknolojileri hangi işleri üstlenir?

Ses ve dil teknolojileri, yazıyı sese, sesi yazıya ve bir dili başka bir dile çeviren, metni okuyup anlamlandıran yapay zekâ araçlarının ortak adıdır. Bir işletme için bu; tanıtım videosuna stüdyoya girmeden seslendirme eklemek, toplantı kayıtlarını aranabilir metne dönüştürmek ya da kataloğu birkaç dile uyarlamak anlamına gelebilir. Biz bu araçları ayrı ayrı denemek yerine, iletişiminizdeki somut bir işe bağlayarak kurarız.

• AI seslendirme (metinden sese): yazılı metni doğal bir insan sesine dönüştürür.
• Konuşma tanıma (sesten yazıya): kayıtları, toplantıları ve videoları yazıya çevirir.
• Makine çevirisi: metni ve altyazıyı başka dillere aktarır.
• Doğal dil işleme: metni sınıflandırır, özetler ve içindeki bilgileri ayıklar.
• Sesli asistan: bu parçaları birleştirip konuşarak etkileşim kuran bir arayüz sunar.

Bu araçların her biri tek başına da işe yarar, ama asıl verim birlikte kullanıldıklarında ortaya çıkar. Örneğin bir eğitim videosu önce yazıya çevrilir, metin düzeltilip başka dillere aktarılır, ardından her dil için AI seslendirme ile yeni ses kaydı ve altyazı hazırlanır. Tek bir kayıt böylece birkaç dilde, hem sesli hem yazılı olarak kullanılabilir hâle gelir.

Nereden başlamalı?

Dil teknolojileri ile çalışmaya başlamanın en sağlıklı yolu, düzenli tekrar eden tek bir işi seçmektir: her ay hazırlanan ürün videoları, her hafta yapılan toplantılar ya da sürekli güncellenen bir katalog gibi. Bu işin bugün nasıl yapıldığını, ne kadar zaman aldığını ve nerede aksadığını birlikte inceler, yeni akışı önce bu işte deneriz. Sonuç sizin için anlamlıysa aynı yaklaşım başka içeriklere taşınır.

AI seslendirme: metinden doğal sese

AI seslendirme, yazdığınız metni seçtiğiniz bir sesle okutan teknolojidir. Güncel modeller vurgu, duraklama ve tonlamada eski robotik seslere göre çok daha doğal sonuç verir. Bu da seslendirmeyi, her küçük içerik için stüdyo ve seslendirme sanatçısı ayarlamanın pratik olmadığı işlerde erişilebilir kılar.

Nerelerde işe yarar?

• Ürün tanıtım ve sosyal medya videoları
• Eğitim, oryantasyon ve kullanım kılavuzu videoları
• Santral karşılama ve bekleme anonsları
• Web sitesindeki makalelerin sesli sürümleri
• Mağaza içi duyurular ve fuar ekranlarındaki döngüsel videolar
• Aynı videonun farklı dillerdeki sürümleri

Ne zaman insan sesi daha doğru seçimdir?

Duygusal yoğunluğu yüksek reklam filmleri, marka kimliğinin parçası hâline gelmiş bir ses ya da ince oyunculuk gerektiren işler için profesyonel bir seslendirme sanatçısı hâlâ daha doğru seçimdir. AI seslendirme ise çok sayıda, sık güncellenen ve bilgi ağırlıklı içerikte avantaj sağlar. Ana tanıtım filmini sanatçının sesiyle, kısa bilgilendirme videolarını yapay sesle hazırlamak gibi karma bir yol da izlenebilir.

Seslendirme metni nasıl hazırlanır?

Göz için yazılmış bir metin, kulak için her zaman iyi bir metin değildir. Parantez içindeki açıklamalar, uzun yan cümleler ve madde işaretli listeler sesli okunduğunda takip edilmesi zor hâle gelir. AI seslendirme öncesinde metni kısa cümlelere bölmek, her cümlede tek bir bilgi vermek ve metni bir kez yüksek sesle okuyarak denemek sonucu belirgin biçimde iyileştirir.

Video için seslendirme hazırlanıyorsa metin, görüntünün süresine ve sahne geçişlerine göre yazılmalıdır. Hangi cümlenin hangi sahneye denk geleceğini gösteren basit bir senaryo tablosu, ses ile görüntünün birbirini beklemesini önler. Görsel tarafı da yapay zekâyla üretmek isterseniz AI görsel ve video içerikler hizmetimizle birlikte planlayabiliriz.

Güncelleme kolaylığı

AI seslendirme ile hazırlanan bir videoda fiyat, tarih ya da ürün adı değiştiğinde, yalnızca ilgili cümleyi yeniden seslendirmek yeterlidir. Aynı ses ve aynı ayarlar kullanıldığı için yeni cümle eskilerden ayırt edilmez. Bu da sık güncellenen eğitim ve bilgilendirme içeriklerinde, her değişiklikte kaydı baştan almaktan çok daha pratik bir yol sunar.

Türkçe telaffuzda dikkat edilenler

Türkçe metinlerde AI seslendirme sonucunu en çok etkileyen ayrıntılar şunlardır:

• Sayılar ve tarihler: “1/2”, “15.000 TL” ya da “3-5 gün” gibi ifadelerin nasıl okunacağı açıkça belirtilmelidir.
• Kısaltmalar: “KDV”, “vb.” ya da “Dr.” gibi kısaltmaların harf harf mi, açılımıyla mı okunacağına önceden karar verilir.
• Yabancı marka ve ürün adları: İngilizce bir ürün adının Türkçe cümle içinde nasıl telaffuz edileceği tek tek denenir.
• Şapkalı harfler: “kâr” ile “kar”, “hâlâ” ile “hala” gibi kelimelerde doğru yazım, okunuşu da doğrudan etkiler.
• Noktalama: virgül ve noktanın yeri sesin nerede duraklayacağını belirler; seslendirme metni okunmak için değil, duyulmak için yazılmalıdır.

Bu ayarların bir kısmı SSML (Speech Synthesis Markup Language) adı verilen işaretleme diliyle yapılır. SSML ile duraklamalar, vurgular ve bir ifadenin tarih, sayı ya da harf dizisi olarak okunması belirtilebilir. Bu yeteneklerin örneklerini Google Cloud Text-to-Speech gibi servislerin sayfalarında ve belgelerinde görebilirsiniz.

Ses seçimi ve ses klonlama

Servislerin sunduğu hazır sesler arasından markanızın tonuna uyanları birlikte dinleyip seçeriz; sıcak mı, resmî mi, genç mi, olgun mu olacağı içeriğin amacına göre değişir. Bazı servisler ise kısa kayıtlardan belirli bir kişinin sesine benzeyen yapay bir ses üretebilir. Bir insanın sesi kişisel veridir; bu yüzden ses klonlama ancak ses sahibinin açık rızasıyla ve sesin nerede, ne kadar süre kullanılacağı yazılı olarak belirlenerek yapılmalıdır.

Seçilen sesi tüm videolarda, anonslarda ve dil sürümlerinde tutarlı biçimde kullanmak, sesin zamanla markanızla özdeşleşmesine yardım eder. Hangi sesin hangi hız ve ton ayarıyla kullanılacağını kısa bir ses rehberinde toplamak, içerikler farklı kişilerce hazırlansa bile sonucu tutarlı tutar.

Konuşmayı yazıya çevirmek: transkripsiyon ve altyazı

Konuşma tanıma, ses kayıtlarını okunabilir ve aranabilir metne dönüştürür. Ses ve dil teknolojileri içinde günlük işe en çabuk katkı sağlayan alanlardan biridir, çünkü işletmelerin elinde zaten çok sayıda kayıt bulunur: toplantılar, müşteri görüşmeleri, röportajlar, webinarlar ve videolar.

Kullanım örnekleri

• Toplantı notları: kayıttan konuşmacılara göre ayrılmış metin, karar ve görev özetleri çıkarmak
• Video altyazıları: sesi kapalı izlenen sosyal medya videoları ve işitme engelli izleyiciler için altyazı hazırlamak
• Müşteri görüşmeleri: kayıtlı görüşmelerde sık geçen konuları, soruları ve şikâyetleri ortaya çıkarmak
• İçerik üretimi: bir röportaj ya da webinar kaydını blog yazısına, bültene veya sosyal medya metnine dönüştürmek
• Arşiv: eski ses ve video kayıtlarını metin üzerinden aranabilir hâle getirmek

Konuşmacı ayrımı ve zaman bilgisi

Birden fazla kişinin konuştuğu kayıtlarda metnin kime ait olduğunu bilmek, düz bir dökümden çok daha kullanışlıdır. Konuşma tanıma servislerinin birçoğu konuşmacıları birbirinden ayırabilir ve her cümlenin kayıttaki zamanını işaretleyebilir. Böylece bir toplantı dökümünde belirli bir kararın kim tarafından, kaydın hangi dakikasında söylendiği kolayca bulunur.

Doğruluğu ne etkiler?

Transkripsiyonun kalitesi büyük ölçüde kaydın kalitesine bağlıdır. Konuşmacıya yakın bir mikrofon, sessiz bir ortam ve konuşmacıların birbirinin sözünü kesmemesi doğruluğu belirgin biçimde artırır. Sektöre özgü terimler, kişi ve ürün adları ise en sık hata yapılan kelimelerdir; bunlar için bir terim listesi hazırlamak ve önemli metinleri yayından önce bir insanın gözden geçirmesini sağlamak gerekir.

Altyazıda okuma süresi ve satır uzunluğu da önemlidir. Konuşmanın birebir yazıya dökülmesi her zaman iyi bir altyazı vermez; uzun cümleler ekranda okunabilir parçalara bölünür, tekrarlar ve dolgu sözcükler sadeleştirilir. Videolarınız için sosyal medya videoları hizmetimizle birlikte altyazıyı ve AI seslendirme adımını aynı akışta planlayabiliriz.

Çeviri ve çok dilli içerik

Makine çevirisi bugün çoğu metin için hızlı ve kullanılabilir bir ilk taslak üretir. Asıl zorluk, çevirinin markanıza ve sektörünüze uygun olmasıdır: aynı teknik terimin her yerde aynı karşılıkla çevrilmesi, hitap biçiminin hedef kültüre uyması ve ürün adlarının çevrilmeden kalması gibi. Dil teknolojileri ile çeviri yaparken bu yüzden önce bir terim sözlüğü ve üslup notu hazırlarız.

Yerelleştirme adımları

1. Terim sözlüğü: ürün adları, teknik terimler ve çevrilmeyecek ifadeler listelenir.
2. Üslup notu: her dil için hitap biçimi, resmiyet düzeyi ve kaçınılacak ifadeler yazılır.
3. Makine çevirisi: metin, sözlük ve notla birlikte çevrilir.
4. İnsan kontrolü: yayımlanacak metinlerin, o dili ana dili gibi bilen biri tarafından okunmasını öneririz.
5. Ses ve altyazı: gerekiyorsa çevrilen metin her dilde seslendirilir ve altyazı olarak eklenir.

Çok dilli bir web sitesi, ihracat kataloğu ya da yabancı ziyaretçilere yönelik bir tanıtım videosu için bu akış, metni her seferinde baştan çevirtmekten daha tutarlı sonuç verir. Hukuki metinler, sözleşmeler ve sağlıkla ilgili bilgiler gibi hata payı olmayan içeriklerde ise makine çevirisini yalnızca taslak olarak görmenizi, son metni profesyonel bir çevirmene onaylatmanızı öneririz.

Çok dilli seslendirme

Çevrilen bir metin, kaynak metinle aynı uzunlukta olmaz; bazı dillerde aynı cümle belirgin biçimde uzar ya da kısalır. Anlatıcı sesiyle ilerleyen videolarda bu fark, cümleleri sadeleştirerek ya da sahne sürelerini ayarlayarak çözülür. Kamera karşısında konuşan bir kişinin sesini başka dile aktarmak ise daha zor bir iştir; bu tür içerikte altyazı çoğu zaman daha güvenli bir seçenektir.

Kültürel uyarlama

Doğru çevrilmiş bir metin bile hedef pazarda yadırganabilir. Ölçü ve para birimleri, tarih biçimleri, örneklerde kullanılan yer ve kişi adları ya da espriler her dilde yeniden ele alınmalıdır. Seslendirmede de aynı durum geçerlidir: bir pazarda samimi bulunan bir ses tonu, başka bir pazarda fazla resmî ya da fazla rahat algılanabilir.

Metni anlamlandırmak ve sesli asistanlar

Doğal dil işleme, metnin ne söylediğini anlayıp onu bir işe dönüştürür. Gelen e-postaları konusuna göre ayırmak, müşteri yorumlarındaki memnuniyet ve şikâyetleri gruplamak, uzun raporları özetlemek ya da bir belgedeki tarih, tutar ve firma adlarını ayıklamak bu alana girer. Dil teknolojileri burada sesle değil, işletmenizde biriken yazılı metinle çalışır.

Doğal dil işleme örnekleri

• Yorum analizi: Google ve pazaryeri yorumlarını konu ve duyguya göre gruplayıp hangi konuda övgü, hangi konuda şikâyet aldığınızı görmek
• Mesaj sınıflandırma: destek e-postalarını iade, teknik sorun ya da fatura gibi başlıklara ayırıp doğru kişiye yönlendirmek
• Özetleme: uzun raporları, ihale dokümanlarını ya da görüşme dökümlerini kısa notlara çevirmek
• Bilgi ayıklama: sipariş formu, teklif ya da sözleşme metninden belirli alanları çekip bir tabloya yazmak

Doğal dil işleme sonuçları da hatasız değildir; ironi içeren bir yorum olumlu sayılabilir, iki konuya değinen bir e-posta tek başlığa atanabilir. Bu yüzden sınıflandırma ve ayıklama işlerine genellikle öneri modunda başlamayı, yani sonucu bir çalışanın onayına sunmayı öneririz. Hata oranı kabul edilebilir düzeye geldiğinde süreç daha otomatik hâle getirilebilir.

Telefonun dışında sesli asistan

Sesli asistan denince çoğunlukla telefon akla gelir; telefon hattınızı karşılayan bir asistan için AI telefon asistanı sayfamıza bakabilirsiniz. Ancak aynı teknoloji başka ortamlarda da kullanılabilir: bir mağaza ya da otel lobisindeki bilgi ekranında, bir mobil uygulamada ya da web sitesinde konuşarak soru sorulabilen bir arayüzde. Böyle bir sesli asistan; konuşma tanıma, dil modeli ve AI seslendirme katmanlarının birlikte çalışmasıyla oluşur.

Ekran ve sesin birlikte kullanıldığı ortamlarda tasarım farklıdır. Asistan yanıtın kısa bir özetini sesle söyler, ayrıntıyı ekranda gösterir; gürültülü bir lobide ise kullanıcının konuşmak yerine yazmayı ya da dokunmayı seçebilmesi gerekir. Sesli asistan kurgusunu bu yüzden kullanılacağı ortamı ve kullanıcının o anki durumunu düşünerek tasarlarız.

Sesle çalışan iç süreçler

Sesli asistan yalnızca müşteriyle konuşmak için kullanılmaz. Sahada çalışan bir teknik ekibin ziyaret raporunu telefonuna anlatması ve bu anlatımın düzenli bir forma dönüşmesi, ya da depoda elleri dolu bir çalışanın stok sorusunu sesle sorması da aynı teknolojiyle mümkündür. Bu tür iç süreçlerde amaç, klavyenin pratik olmadığı anlarda bilgiyi kaybetmeden kayda geçirmektir.

Dil teknolojilerinde kalite, haklar ve kişisel veriler

Ses ve dil teknolojileri hızlı sonuç verir, ama bu hız kontrolsüz yayına dönüşmemelidir. Yapay sesle okunan yanlış bir fiyat, hatalı çevrilmiş bir ürün özelliği ya da yanlış yazıya geçirilmiş bir isim, markanız adına yayımlanmış olur. Bu yüzden her içerik türü için hangi aşamada bir insanın kontrol edeceğini baştan belirleriz.

• Lisans: hazır yapay seslerin ticari kullanım koşulları servisten servise değişir; reklam ya da yayın için kullanılacak sesin lisansı önceden kontrol edilmelidir.
• Ses kayıtları: toplantı ve görüşme kayıtları kişisel veri içerir; hangi servise gönderileceği ve ne kadar saklanacağı netleştirilmelidir.
• Şeffaflık: yapay bir sesle yapılan anonsta ya da sesli asistan görüşmesinde, dinleyicinin bunun yapay zekâ olduğunu bilmesi güveni korur.
• Yanıltıcı kullanım: gerçek bir kişinin sesini taklit ederek ona söylemediği sözleri söyletmek, izin olsa bile dikkatle ele alınması gereken bir konudur.

Kişisel verilerin işlenmesi 6698 sayılı Kanun kapsamındadır. Kayıtların saklanması ve yurt dışındaki servislere aktarılması konusunda Kişisel Verileri Koruma Kurumu rehberlerine göz atmanızı ve hukuk danışmanınızın görüşünü almanızı öneririz.

Sık sorulan sorular

AI seslendirme Türkçede doğal duyulur mu?

Güncel AI seslendirme servisleri Türkçede akıcı ve doğal tonlamalı sonuç verebilir. Sayılar, kısaltmalar ve yabancı ürün adları için telaffuz ayarı yapmak ve sonucu yayından önce dinleyerek kontrol etmek gerekir.

Seslendirmede hangi sesin kullanılacağını seçebilir miyiz?

Evet. Servislerin sunduğu sesler arasından markanızın tonuna uygun olanları birlikte dinleyip seçebiliriz. Belirli bir kişinin sesinin klonlanması ise ancak o kişinin açık izniyle yapılmalıdır.

Toplantı kayıtlarını yapay zekâyla yazıya çevirmek güvenli mi?

Kayıtlar kişisel veri ve ticari bilgi içerebileceği için kullanılacak servisin veri koşulları önceden incelenmelidir. Kayıtların nerede işlendiği, ne kadar saklandığı ve kimlerin erişebildiği netleştikten sonra kullanılması önerilir.

Makine çevirisi profesyonel çevirmenin yerini alır mı?

Makine çevirisi çoğu içerik için hızlı ve kullanılabilir bir taslak üretir, ama yayımlanacak metnin o dili iyi bilen biri tarafından kontrol edilmesi gerekir. Hukuki, tıbbi ve sözleşme metinlerinde profesyonel çevirmen onayı gereklidir.

Sesli asistan yalnızca telefonda mı kullanılır?

Hayır. Sesli asistan bir mobil uygulamada, web sitesinde ya da mağaza ve otel lobisindeki bir bilgi ekranında da çalışabilir. Telefon hattını karşılayan asistan ise bu teknolojinin yaygın kullanım alanlarından biridir.

Dil teknolojileri hangi dilleri destekler?

Kullanılan servise göre değişmekle birlikte, yaygın dil teknolojileri servisleri Türkçe, İngilizce, Almanca, Rusça ve Arapça gibi çok sayıda dili destekler. Ses ve anlama kalitesi dilden dile farklı olduğu için kullanılacak her dili ayrıca test ederiz.

Ses ve dil projenizi birlikte planlayalım

Seslendirmek istediğiniz içerikleri, yazıya çevirmek istediğiniz kayıtları ya da uyarlamak istediğiniz dilleri anlatın; hangi dil teknolojileri ile başlamanın mantıklı olduğunu ve iş akışının nasıl kurulacağını birlikte belirleyelim. Elinizde örnek bir video, kayıt ya da metin varsa görüşmeye onunla gelmeniz, ihtiyacı somut olarak değerlendirmemizi kolaylaştırır. Bize iletişim sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz.